O muzyce... przy flecie prostym.




ORNAMENT



      Pojęcie znane chyba każdemu (łac. ornamentum - ozdoba). Dźwięki, podobnie jak wiele innych rzeczy, również mogą być zdobione. Służą do tego figury ornamentalne nie mające wpływu na główny przebieg melodii. Notowane są ściśle lub skrótowo - przy pomocy znaków określających ozdobniki.

PRZEDNUTKA KRÓTKA (acciaccatura) - notowana jako drobna ósemka z przekreśloną chorągiewką, najczęściej oddalona o sekundę od dźwięku głównego. Nie posiada określonej wartości rytmicznej. Może odbierać jej część dźwiękowi ją poprzedzającemu lub głównemu. Przednutka nie przejmuje akcentu dźwięku głównego i powinna być wykonywana jak najszybciej.

zapis:


wykonanie:

   lub    

PRZEDNUTKI GRUPOWE - podwójne, potrójne i wielokrotne, notowane w postaci kilku drobnych nutek. Podobnie jak przednutka krótka - nie posiadają określonej wartości rytmicznej i odbierają jej część dźwiękowi poprzedniemu lub głównemu. Jeżeli występują wstępująco lub zstępująco w odległościach sekundowych, noszą nazwę toczka.

zapis:


wykonanie:



W muzyce dawnej stosowane były także PRZEDNUTKI DŁUGIE (appoggiatura). Współcześnie nie są używane.

TRYL (trillo) - ozdobnik polegający na wielokrotnej, szybkiej wymianie dźwięku głównego z dźwiękiem wyższym, oddalonym od niego o sekundę. Znak trylu: umieszczany jest nad nutą ilustrującą dźwięk główny.

zapis:


wykonanie:



OBIEGNIK (gruppetto) - termin oznaczający szybkie opisanie dźwięku jego górną i dolną sekundą, przy czym można go wykonywać na kilka sposobów:

  1. kiedy punktem wyjścia jest górna sekunda:

zapis:


wykonanie:



  2. kiedy punktem wyjścia jest dźwięk główny:

zapis:


wykonanie:



  3. kiedy punktem wyjścia jest dolna sekunda [rzadko]:

zapis:


wykonanie:



MORDENT - termin oznaczający ozdobnik polegający na szybkiej zamianie dźwięku głównego z jego dolną sekundą [pot. mordent dolny]. Oznacza się go zygzakowatą linią przekreśloną pionową kreską: .

zapis:


wykonanie:



MORDENT ODWRÓCONY [pot. górny] - notowany jest przy pomocy takiej samej zygzakowatej linii, lecz bez pionowej kreski: . Oznacza szybką zmianę dźwięku głównego z jego górną sekundą.

zapis:


wykonanie:



I jeszcze jeden godny uwagi efekt, który w zasadzie powinien być omówiony w rozdziale → „Artykulacja”, jednak ze względu na jego walory zdobnicze, a zwłaszcza dramatyczne [np. przy ilustrowaniu grozy], zajmiemy się nim tutaj.

TREMOLO (drżąco) - szybkie powtarzanie dźwięku. Na flecie realizowane jest techniką FRULLATO. Polega ona na szybkim przesuwaniu języka przed ustnikiem.

zapis:


wykonanie:



zapis:


wykonanie:



SYNKOPA - przesunięcie akcentu na dźwięk nieakcentowany, np:







„TANIEC GRECKI”
„SUMMERTIME”
„AMAZING GRACE”
„CZIORNYJ WORON”



© Krzysztof Błoński
poprzednia ←                                           → następna