O muzyce... przy flecie prostym.




WARTOŚĆ RYTMICZNA



     Załącz metronom i licząc w jego tempie do czterech [w przypadku metronomu z tej strony zaczynaj zadęcie od uderzenia z dzwonkiem], zagraj jednym tchem znane Ci już „c3”. Powtórz to kilka razy. Każde zadęcie rozpoczynaj wymawiając bezgłośnie litery T i K na przemian. Pamiętaj o tym, że dźwięk [w tempie 60 uderzeń na minutę] musi trwać cztery sekundy.


To co zagrałeś, to cała nuta.


  

Dla naszych potrzeb przyjmijmy, że cała nuta jest wartością podstawową. Jako wartość podstawową potraktujmy też pauzę całonutową. Pauza to takie miejsce w utworze, gdzie instrument lub wokalista milczy.



Wartość rytmiczną o połowę mniejszą od wartości rytmicznej całej nuty ma półnuta.




Oznacza to, że rytmicznie półnuta mieści się w całej nucie dwukrotnie.
Podobnie rzecz ma się z pauzą półnutową.



Wartość rytmiczną o połowę mniejszą od wartości rytmicznej półnuty, a będącą jedną czwartą wartości rytmicznej całej nuty, posiada ćwierćnuta.




Oczywiście, w przypadku pauzy ćwierćnutowej, w odniesieniu do pauzy półnutowej i całonutowej, historia wygląda identycznie.

Wartość rytmiczną o połowę mniejszą od wartości rytmicznej ćwierćnuty, a będącą jedną czwartą wartości rytmicznej półnuty i jedna ósmą całej nuty, posiada ósemka. Pauza ósemkowa, ma się rozumieć, ma takie same właściwości w stosunku do pauz: ćwierćnutowej, półnutowej i całonutowej.


Ósemki notujemy w sposób dwojaki:
  a) z chorągiewką
  b) z wiązaniami
Notacja pauz jest jednolita.


    

     Z pewnością „rozszyfrowałeś” już klucz, według jakiego postępujemy określając kolejne wartości nut i pauz.

Podsumujmy:

Na początku mieliśmy całą nutę, którą liczyliśmy do czerech. Po podzieleniu jej w.r. [wartości rytmicznej] na pół otrzymaliśmy dwie półnuty liczone do dwóch. Każda z nich ma w.r. o połowę mniejszą od w.r. całej nuty, a zagrane jedna po drugiej [bez pauzy i w tym samym tempie] mają razem w.r. dokładnie taką jak cała nuta. Następnie podzieliliśmy na pół w.r. półnuty. Powstała nam wartość, która w całej nucie mieści się czterokrotnie, więc nazwano ją ćwierćnutą. Dalej, wg tego schematu, z podziału w.r. ćwierćnuty na pół powstały ósemki [osiem w całej nucie], z podziału ósemki - szesnastki, z podwójną chorągiewką lub podwójnymi wiązaniami. W dalszej kolejności idą trzydziestodwójki - z potrójną chorągiewką lub potrójnymi wiązaniami oraz sześćdziesięcioczwórki - z poczwórną chorągiewką lub poczwórnymi wiązaniami.

A oto graficzna ilustracja wartości rytmicznych nut i pauz.




kliknij w grafikę żeby powiększyć

Według tego systemu, NIE ZMIENIAJĄC TEMPA, można zagrać w takim samym czasie:
- 1 całą nutę         lub
- 2 półnuty           lub
- 4 ćwierćnuty      lub
- 8 ósemek           lub
- 16 szesnastek...  itd.

Poniżej podaję wzory ćwiczeń.
Gorąco zachęcam Cię do wymyślania sobie ćwiczeń związanych z wartościami rytmicznymi nut i pauz. Wydrukuj pięciolinię [kliknij w przesuwający się poniżej tekst „PIĘCIOLINIA DO WYDRUKU”] i zapisuj na niej swoją twórczość. Im lepiej opanujesz ten materiał, tym łatwiej będzie Ci później, bo figlom z rytmiką jeszcze nie koniec.

PIĘCIOLINIA DO WYDRUKU

Ćwiczenie 1.

- ćwicz w tempie 60,
- każde zadęcie rozpoczynaj wypowiadając bezgłośnie litery T i K,
- oddech bierz w trakcie pauz,
• znak na końcu ćwiczenia to znak REPETYCJI, który nakazuje płynne powtórzenie materiału zapisanego przed nim od początku [przykład a] lub od identycznego znaku, tylko zapisanego odwrotnie [przykład b].

Załącz głośniki, kliknij w nuty i słuchając obserwuj uważnie ich przebieg:

przykład a)



przykład b)



ćwiczenie:



Jak już wspomniałem wcześniej, podaję tylko przykłady ćwiczeń w pełni polegając na Twojej inwencji i inicjatywie w tworzeniu.

Ćwiczenie 2 - ćwierćnuty.

- pamiętaj o rozpoczynaniu każdego zadęcia od bezgłośnego T i K na przemian,
- jeżeli z jakichś przyczyn nie masz dostępu do metronomu, pamiętaj o równym liczeniu [raz na sekundę],
- skoncentruj się na wartościach nut i pauz,
- pamiętaj o zaczerpnięciu odpowiedniej ilości powietrza, zwłaszcza przed całą nutą,
- jeżeli braknie Ci tchu, przerwij ćwiczenie i metodą prób i błędów sprawdź jak głęboki masz wziąć oddech,
- nie nabieraj powietrza w nadmiarze, a jeżeli to się zdarzy, wypuść jego nadmiar nosem nie przerywając gry,
- nie powinieneś nabierać powietrza do granic możliwości.




Ćwiczenie 3 - ósemki.




                   „IDZIE KIBIC”



Ćwiczenie 4 - szesnastki.





© Krzysztof Błoński
 poprzednia ←                                                  → następna